Skip to content Skip to main navigation Skip to footer

Ratujemy ślady naszej przeszłości

Rozpoczęły się prace związane z ratowaniem ostatnich historycznych pamiątek na osieckich cmentarzach. W dniu 16 czerwca 2016 roku został zdemontowany zabytkowy krzyż wieńczący pomnik na centralnym miejscu cmentarza „W Polu”. W najbliższych miesiącach cały pomnik zostanie poddany gruntownej konserwacji.

W ostatnim czasie Zarząd Towarzystwa Miłośników Osieka wraz z Parafią św. Andrzeja Apostoła podjął starania o ocalenie i odnowienie najcenniejszych materialnych śladów architektury cmentarnej. Wytypowanych zostało kilka najbardziej zagrożonych, zniszczonych a zarazem cennych obiektów. Zgodnie oceniono, iż szybkiej interwencji wymaga krzyż i pomnik kamienny na cmentarzu „W Polu” przy którym co roku modlą się uczestnicy tradycyjnej procesji w dniu Wszystkich Świętych. 01

Cmentarz „W Polu” jest zgodnie z chronologią drugim miejscem wiecznego spoczynku osieczan. Został założony w roku 1846 a pochówki prowadzono na nim do roku 1908. Spoczywa na nim ponad siedem tysięcy zmarłych. Tuż po założeniu cmentarza w Osieku wybuchła epidemia, której ofiary szybko zapełniały przygotowane nowe miejsca pochówku. Już w latach siedemdziesiątych XIX wieku na cmentarzu, jak pisze Niemiec, chowano „po drugie”.

Krzyż, który obecnie jest poddawany zabiegom konserwatorskim został ufundowany przez Walentego Klęczara z Osieka, nr domu 324.

Poniżej, zachowując oryginalną pisownię, udostępniamy fragment Kroniki opisu Osieka odnoszący się do historii cmentarza „W Polu”.

Cmentarz drugi założony w roku 1846 na gruncie realności nr 148 poświęcony w tym roku w jesieni przez Ks. Dziekana Andrzeja Knycza proboszcza w Porębie. (…)

Po założeniu tego cmentarza wybuchł duży pomór ludzi na tyfus głodowy spowodowany klęską nieurodzaju i wygnicia ziemniaków, które się rozpoczęło w roku 1846 i tak gdy w roku 1845 umarło ludzi w Osieku 67, w roku 1846 88 to w roku 1847 aż 464, w roku 1848 290, w roku 1849 116, jak świadczą metryki zmarłych. W roku 1847 przez lato każdy dzień rano szła fura przez wieś i zbierała trupów i zwoziła na cmentarz a grubarz kopał szeroki grób i do niego składa trupy jednego na drugim. Cmentarz ten był zachowany cały blisko do roku 1872 i odtąd chowano po drugie, ale była w tem ta wielka wada, że pierwsze chowanie było rozpoczęte od góry i drugie tak samo musiało być prowadzone co spowodowało wielkie mokro po drugie kopanych grobów, że coraz na dół było wielkie bagno, tak że grubarz w czasie mokrym nie mógł podołać odlewania wody z wyrobionego grobu, gdy z ciałem na cmentarz szli, aby w oczach ludzi trumny z ciałem nie wpuszczać do wody. Po trzecie rozpoczęto grzebać tak samo w spodzie był moczar z tego też z początkiem roku 1908 Starostwo zakazało na nim ludzi chować. (…)

Na cmentarzu tym spoczywają z osób duchownych

  1. Ks. Jakub Kutrzeba jako jubilat zmarły 29.X.1879 który w Osieku pracował 47 lat za którego też cmentarz został założony i poświęcony s20poczywa w grobie murowanym i pomnik ma krzyż z napisem.

  2. Ks. proboszcz Jan Wiermański zmarły 19.X.1888 w wieku lat 44 w Osieku pracował 8 ½ lat spoczywa w grobie murowanym i ma pomnik Krzyż z napisem.

Ze świeckich ludzi zasługujących na wspomnienie Franciszek Łuczkosiński organista i pierwszy nauczyciel w Osieku od r. 1856 zmarły 1880 w wieku lat 56 spoczywa obok Ks. Kutrzeby i wielu innych poważnych gospodarzy.”

Jan Niemiec, Kronika opisu Osieka, 1946